भारतीय विदेश सचिव काठमाडौँ आउँदै

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह (बालेन) को नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन भएपछि नेपालमा उच्चस्तरीय कूटनीतिक भ्रमणको क्रम जारी रहँदा भारतले पनि आफ्नो संलग्नता बढाएको छ ।

भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिश्री आगामी ३०–३१ वैशाखमा काठमाडौँ भ्रमणमा आउने तयारी भएको परराष्ट्र मन्त्रालय स्रोतहरूले बताएका छन् । परराष्ट्र मन्त्रालय र दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासका अधिकारीहरूका अनुसार भारतीय पक्षले प्रस्ताव गरेको मितिमा नेपालले सकारात्मक जवाफ दिइसकेको छ ।

परराष्ट्र सचिव अमृतबहादुर राईका तर्फबाट मिश्रीलाई औपचारिक निमन्त्रणा पठाइसकिएको छ । यसअघि २७ चैतमा मोरिससमा आयोजित नवौं हिन्द महासागर सम्मेलनका क्रममा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकरबीच भएको भेटमा उच्चस्तरीय भ्रमणअघि दुवै देशका प्राथमिकताका आयोजना र कार्यक्रम टुंग्याउने विषयमा छलफल भएको थियो ।

सोही भेटमा जयशंकरले नयाँ सरकारका प्राथमिकता बुझ्न विदेश सचिवलाई काठमाडौं पठाउने प्रस्ताव गरेका थिए । मिश्रीको भ्रमणका औपचारिक एजेन्डा सार्वजनिक भइसकेका छैनन् । तथापि, भ्रमणका क्रममा उनले नेपाल सरकारका प्राथमिकता, द्विपक्षीय सहकार्यका क्षेत्र र आगामी उच्चस्तरीय भ्रमणको तयारीबारे परामर्श गर्ने अधिकारीहरूले बताएका छन् ।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका तर्फबाट प्रधानमन्त्री शाहलाई भारत भ्रमणको निम्तो हस्तान्तरण हुने सम्भावना पनि रहेको बताइएको छ । शनिबार नयाँदिल्लीमा नेपाली पत्रकारहरूसँगको अन्तरक्रियामा मिश्रीले आफू ‘चाँडै’ काठमाडौँ जाने बताएका छन् । उनले भ्रमणको मिति अन्तिम चरणमा रहेको उल्लेख गरेका छन् ।

परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार मन्त्री खनालले भारतको सहयोगमा सञ्चालन भइरहेका आयोजना तथा कार्यक्रमहरूको प्रगति, देखिएका अवरोध र सहकार्यका नयाँ क्षेत्रबारे सम्बन्धित मन्त्रालयहरूसँग छलफल गरिरहेका छन् ।

मोरिससमा भएको सहमतिअनुसार द्विपक्षीय संयन्त्रलाई सक्रिय बनाउने र सहकार्यका क्षेत्र विस्तार गर्ने तयारी भइरहेको छ । नेपाल–भारतबीच सुरक्षा, जलस्रोत, सिँचाइ, सीमा व्यवस्थापन, व्यापार, वाणिज्य तथा कृषिलगायतका करिब तीन दर्जन द्विपक्षीय संयन्त्र सञ्चालनमा रहेका छन् ।

तीमध्ये केही संयन्त्र नियमित सक्रिय भए पनि केहीको बैठक लामो समयदेखि हुन सकेको छैन । भारतको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा नेपालमा सञ्चालित आयोजनामध्ये केहीमा प्रगति उत्साहजनक देखिएको छ भने केहीमा अपेक्षाअनुसार काम हुन सकेको छैन ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले मिश्रीको भ्रमणअघि नेपालका प्राथमिकता तय गर्ने गृहकार्यलाई तीव्र बनाएको जनाएको छ । भ्रमणपछि प्राप्त निष्कर्षले आगामी उच्चस्तरीय भ्रमण तथा द्विपक्षीय सहकार्यलाई थप गति दिने अपेक्षा गरिएको छ ।